Afrikaanse biotopen - een verbazingwekkende onderwaterwereld op het heetste continent

Biotoopaquarium - een weerspiegeling van de natuurlijke omgeving gevangen in het aquarium. Dat is de kortst mogelijke definitie van deze term. Vandaag duiken we dieper in de Afrikaanse biotopen, die de afgelopen jaren steeds populairder zijn geworden.

Er bestaat een hardnekkige mythe dat biotoopaquaria alleen zijn weggelegd voor ervaren aquarianen. Niets is minder waar! Naar onze mening is deze specifieke natuurlijke inrichting iets wat elke aquariaan zou moeten proberen, want het kan zomaar jouw ding blijken te zijn! Uit de talrijke biotopen hebben we ervoor gekozen om je vandaag te laten zien hoe je je eigen Afrikaanse rivier- of Afrikaanse merenbiotoop kunt inrichten!

Laten we eerst eens kijken naar enkele feiten over de natuur van Afrika.

Afrika ligt bijna symmetrisch aan weerszijden van de evenaar. Het is een compact continent met een weinig ontwikkelde kustlijn, de op één na grootste oppervlakte en een enorme uitgestrektheid in breedtegraad.

Het reliëf van het continent wordt gedomineerd door hoogvlaktes, die twee derde van het continent beslaan en gescheiden worden door valleien. Het oostelijke deel van Afrika is van de rest gescheiden door breuklijnen die enorme tektonische slenken begrenzen, waarvan de bodem gevuld is met het water van de meren. Het hoogste punt van Afrika is de Kibo-top in het Kilimanjaro-massief (5.895 m boven zeeniveau), en het laagste punt is het Assalmeer in het Danakil-bekken (173 m boven zeeniveau). Afrika ligt in zones met een heet en plaatselijk gematigd klimaat. De ligging aan weerszijden van de evenaar betekent dat het noorden en het zuiden theoretisch hetzelfde klimaat hebben. Door de grotere afstand tot de zee in het noordelijke deel ontstaat er echter een continentaal klimaat binnen de Sahara. Vanwege de dichte kustlijn hebben zeestromingen een grote invloed op het klimaat.

Natuurlijk willen we het over aquascaping hebben, dus laten we direct naar de onderwaterwereld gaan. Houd er allereerst rekening mee dat het voorkomen van oppervlaktewateren in Afrika nauw samenhangt met de klimaatzones.

RIVIEREN

Over het algemeen zijn er drie soorten rivieren in Afrika:

-Permanente rivieren - dit zijn rivieren met een constant, hoog waterpeil, die voorkomen in of, zoals bij de Nijl, hun bronnen hebben in de vochtige equatoriale zone. Voorbeelden van dergelijke rivieren zijn, naast de Nijl, de Kongo, de Oranje en de Zambezi en andere Afrikaanse rivieren. Deze rivieren hebben doorgaans brede beddingen en een vrij snelle waterstroming, vaak opgestuwd door talrijke watervallen. Er komen veel vissoorten voor, waaronder omgekeerde meervallen en diverse cichliden. De langste rivier ter wereld, die ook het grootste riviersysteem van Afrika is - de Nijl, die door alle klimaat- en landschapszones van Afrika stroomt, verdient een uitgebreidere beschrijving, omdat de fysische en chemische parameters, en dus ook de fauna en flora, in de verschillende delen verschillen. Het biotoop van de Nijl bij het Victoriameer ziet er compleet anders uit dan het modderige water in de riviermonding, dat sterk door de mens is beïnvloed.

-Seizoensrivieren - dit zijn de rivieren van de savanne die in het regenseizoen met volle waterstroom lopen, terwijl ze in het droge seizoen geheel of bijna geheel opdrogen. De waterparameters veranderen van een snelle stroming tot een gedeeltelijk droog kanaal, vaak met een hoog zoutgehalte. Ze worden voornamelijk bewoond door vissen uit de karperfamilie. Voorbeelden van een periodieke rivier zijn de Bahr al-Arab en de Azaouak.

-Episodische rivieren - komen voor in woestijnen. Hun beddingen (wadi's) vullen zich alleen met water bij zware regenval. Soms zakken ze binnen enkele uren weg in het zand. Episodische rivieren zijn de Saoura en de Irawan.

Aquarianen zijn vooral gecharmeerd van twee van de biotopen van de Afrikaanse rivier:

- Het Kongorivier-biotoop

- Het biotoop van periodieke rivieren

Laten we beginnen met de eerste - Het Kongorivier-biotoop

Een biotoop uit Centraal-Afrika, gekenmerkt door een vrij sterke waterstroming en een bescheiden planteninrichting.

Als bodemsubstraat moeten zand en stukken rots worden gebruikt.

De waterparameters zijn: pH 7,0-7,8, temperatuur 24-27 graden Celsius.

Planten: crinum en anubias

Vissoorten: Kongotetra's, cichliden, Synodontis. Voeg geen andere soorten toe die de kleine tetra's zouden kunnen opeten.

Stukken rots (ook grote platen die watervallen nabootsen) en stukken hout kunnen voor de inrichting worden gebruikt. Het belangrijkste element in de inrichting van dit biotoopaquarium is de constante waterbeweging, en het water moet goed doorlucht zijn.

Het biotoop van periodieke rivieren

De beste weergave van dit biotoop zou aquarianen in de richting van het paludarium moeten leiden, omdat de meest natuurlijke uitstraling wordt aangevuld met moerasplanten. De indruk van een opdrogende rivier kan ook worden bereikt door een rijke inrichting van het waterdeel.

Het substraat kan grind van verschillende dikte zijn, zelfs fijn grind volstaat.

Waterparameters: pH 5,5-7, watertemperatuur 24-28 graden Celsius.

Planten: planten uit het geslacht pistia, anubias, waterhyacint

Vissoorten: Redtail notho en banded panchax zijn geschikte soorten om mee te combineren

De inrichting kan bestaan uit grote stukken hout die boven het wateroppervlak uitsteken, stenen en bruinkoolstukken die als schuilplaatsen dienen. De flora moet dicht en zo gevarieerd mogelijk zijn. Drijfplanten zorgen voor een prachtig mysterieus effect.

MEREN EN STILSTAAND WATER

Afrika telt geen bijzonder groot aantal meren, maar de meren die er wel zijn, zijn buitengewoon interessant vanwege de endemische soorten die er leven. Bijzonder interessant zijn de Afrikaanse slenkmeren (het Victoriameer, het Albertmeer, het Edwardmeer, Tanganyika, Malawi), die de tektonische slenken van de Grote Afrikaanse Slenk vullen. Deze meren worden gekenmerkt door helder water van grote diepte en een rotsachtige bodem vol grotten en steenpuin. In feite is elk van deze meren een apart biotoop met soorten flora en fauna die alleen daar voorkomen. Het Tsjaadmeer, een afwateringsloos meer dat in het droge seizoen gedeeltelijk opdroogt, verdient ook een vermelding. Het meer heeft ondiep en warm water en modderige oevers bedekt met moerasvegetatie. Er komen endemische soorten voor, zoals de gewone Afrikaanse longvis.

Hoewel Afrika meer wordt geassocieerd met een gebrek aan water, is een van de typische landschappen van het continent uitgestrekte moerassen, ontstaan door de seizoensgebonden overstromingen van rivieren. De bekendste zijn de moerassen in de Okavango-delta.

Van de hierboven genoemde meren en stilstaande wateren zijn de biotopen die we het vaakst in aquaria tegenkomen de biotopen van het Malawi-, Tanganyika- en Victoriameer.

Het Malawimeer-biotoop

Een biotoop dat betovert met de rauwe schoonheid van de rotsen, die de achtergrond vormen voor een grote verscheidenheid aan kleurrijke vissen.

Het substraat moet zand of grind zijn.

Waterparameters: pH tussen 7,7 en 8,8, watertemperatuur 24-29 graden Celsius.

Planten: algen (een natuurlijk voedsel voor muilbroeders), losse anubias of vallisneria

Vis: verschillende variëteiten van de Malawicichliden

De inrichting moet voornamelijk (of uitsluitend) uit rotsen en stenen bestaan, omdat deze bedoeld is om steenpuin na te bootsen. Wie toch aan planten hecht, kan het beste enkele losse exemplaren tussen de rotsen plaatsen.

Het is goed om spotverlichting te gebruiken, die het verbluffende effect versterkt.

Het Victoriameer-biotoop

Substraat: zand

Waterparameters: pH 7,1-9,0, temperatuur 26-34 graden Celsius, helder water

Planten: geschikte planten voor dit biotoop zijn onder andere vallisneria en anubias

Vis: enkele variëteiten muilbroeders en cichliden

Rotsen en stenen kunnen als inrichting worden gebruikt; wortels zien er mooi uit alsof ze van bovenaf het aquarium "binnenkomen".

Verlichting niet te fel.

Het Tanganyikameer-biotoop

Een biotoop met een grote verscheidenheid aan vissen en rotsdecoraties.

Zand en kleine stenen kunnen als substraat worden gebruikt.

Waterparameters: pH tussen 7,6 en 9,2, watertemperatuur 24-29 graden Celsius, helder water.

Planten: vallisneria, waterduizendblad

Vis: soorten die in dit biotoop voorkomen zijn Julidochromis dickfeldi, cichliden, tropheus

Grote rotsen (vooral zandsteen en kalksteen), stenen en lege schelpen kunnen voor de inrichting worden gebruikt. Planten mogen niet te dicht op elkaar staan.

De verlichting mag niet te intens zijn; spotverlichting staat mooi.

Als je besluit een Afrikaans biotoopaquarium in te richten, houd er dan rekening mee dat verschillende rotsen en stenen invloed hebben op de waterchemie. Voor vissen die in diepe Afrikaanse meren leven die rijk zijn aan dergelijke rotsen, is de pH hoger dan bij andere zoetwatersoorten, wat ook moet worden meegewogen bij het kiezen van de bezetting. Het is de moeite waard om hout, rotsen en stenen te kopen die in de aquariumhandel verkrijgbaar zijn. Uiteraard moet ook het aantal vissen dat in het aquarium wordt geplaatst voldoen aan hun ruimtebehoefte. Overbezetting kan leiden tot ernstige problemen voor het hele aquarium-ecosysteem, en zo'n omgeving redden van de catastrofe is wel het laatste wat een hobbyist wil. Als je bovendien overweegt soorten toe te voegen die niet op de lijst staan, onthoud dan dat ze vergelijkbare watereisen moeten hebben, wat bijzonder belangrijk is bij biotoopaquaria.