Hoe bestrijd je algen in het aquarium

Het is de natuurlijke gang van zaken dat er in een aquarium algen ontstaan en groeien. Dat is onvermijdelijk: er bestaat geen aquarium zonder algen. Het bewijst juist dat je aquarium gezond en in balans is.

Een probleem ontstaat pas wanneer je de algengroei niet onder controle houdt en de algenbloei het hele aquariumwater bedekt. Er zijn echter manieren om overmatige algengroei te voorkomen, en die bespreken we in dit artikel.

Welke factoren veroorzaken algengroei?

Om te beginnen ontstaan aquariumalgen door verschillende oorzaken. Sommige daarvan zijn minder voor de hand liggend dan je zou denken, dus het is verstandig ze te kennen voordat je je aquarium inricht.

We noemen hier een aantal voorbeelden:

1. Tijdens het bemesten worden overtollige voedingsstoffen toegediend, zowel macro- als micro-elementen. Deze zijn meestal nodig om je levende planten goed te laten groeien, maar als de planten niet alle voedingsstoffen kunnen opnemen, kan er een algenprobleem ontstaan.

2. Te veel licht in het aquarium - als je de bak vlak bij een raam met direct zonlicht plaatst, ontstaat er zeker algenbloei. Overmatig kunstlicht in het aquarium kan hetzelfde gevolg hebben.

3. Onvoldoende regelmatige waterwisselingen. Doe je dit niet elke week, dan stijgen de nitraat- en fosfaatwaarden na verloop van tijd, wat algengroei in de hand werkt.

4. Een filter dat te zwak is voor de grootte van het aquarium.

5. Aquaria zonder planten hebben vaker last van algen, omdat aquariumplanten een natuurlijke concurrent van algen zijn. Levende planten hebben dezelfde voedingsstoffen nodig als algen, waardoor er minder overblijft voor de algen.

6. Niet-opgegeten visvoer, alle afvalstoffen die vissen produceren en verrottende bladeren zorgen voor stijgende stikstofwaarden - de belangrijkste bouwstof voor planten- en algengroei.

Al deze factoren kunnen, in verschillende mate, overmatige algengroei veroorzaken. Het is dan ook aan te raden om op vrijwel alles een oogje in het zeil te houden :)

Welke soorten algen bestaan er?

Er kunnen verschillende soorten algen voorkomen in zoetwateraquaria. Hier zijn enkele voorbeelden:

• Groene algen - nuttige algen zolang je ze onder controle houdt; vrijwel elk aquarium krijgt er ooit mee te maken.

• Blauwgroene algen - ook wel smeeralg genoemd. Het zijn geen echte algen maar cyanobacteriën. Ze verspreiden zich snel door een overschot aan nitraat en fosfaat in het water. Bij een goede waterkwaliteit krijg je hier geen last van. Om blauwgroene algen te bestrijden zijn specifieke behandelingen nodig; erythromycine werkt goed als het correct wordt toegepast.

• Grind- of kiezelalgen - ook wel bruine algen genoemd - zijn vrij onschuldig en gemakkelijk te verwijderen. Ze komen vooral voor bij nieuwe aquaria en verdwijnen vaak vanzelf zodra het aquarium is ingelopen.

• Haaralgen worden zo genoemd omdat ze aanvoelen als nat haar wanneer je ze uit het aquarium haalt. Ze ontstaan in water met te veel voedingsstoffen, vooral ijzerrijk water.

• Zwarte baardalgen - zacht, glibberig en lastig te verwijderen. Deze algen groeien snel in dichte bosjes, vandaar de naam: het lijkt op een sluike baard op planten, hout en elk hard oppervlak in je aquarium. Ze ontstaan door lage CO2-waarden en wisselvallige belichting.

• Groen water - oftewel algenbloei. Deze microscopisch kleine algen kleuren het water groen. Omdat je ze niet met de hand kunt verwijderen, zijn ze een lastige tegenstander. Bij groen water kan een UV-sterilisator uitkomst bieden.

Hoe houd je algen in het aquarium onder controle en voorkom je ze?

Er zijn verschillende stappen en specifieke behandelingen die je kunt toepassen om algengroei onder controle te houden of overmatige groei te voorkomen.

Waterkwaliteit testen

Test om te beginnen regelmatig je waterparameters. Het is essentieel om de chemische processen in je aquarium te meten, met bijzondere aandacht voor de pH-waarde. Overweeg je een testset aan te schaffen, kijk dan op onze site naar de drop checker-methode, waar je er ook een kunt kopen.

Efficiënte filtratie

Bezuinig ten tweede niet op het filtermateriaal. Een krachtig filter is een van de beste manieren om algen uit je aquarium te verwijderen. Een filter van hoge kwaliteit maakt ook verschil bij het verwijderen van ander vuil, waardoor deze aankoop zich terugbetaalt.

Algeneters

Daarnaast kun je de algen als maaltijd aanbieden. Er zijn verschillende soorten algeneters die maar wat graag jouw probleem opeten. Er bestaan veel soorten algeneters, zoals:

• de meeste scalaren

• Siamese algeneters, ook bekend als Siamese vliegende vos

• Otocinclus-meervallen

Daarnaast zijn er nog andere algeneters. Denk bijvoorbeeld aan onze algenetende garnalen, zoals Takashi Amano-garnalen of rode kersengarnalen.

Tot slot zijn er slakken, zoals posthoornslakken, die uitstekende algeneters zijn.

Licht

Het volgende punt is de plaatsing van je beplante aquarium of vistank. Groeien de algen te snel, dan krijgt je aquarium mogelijk te veel licht. Probeer het wat verder van direct zonlicht te plaatsen. Is dat niet mogelijk, dan kun je het raam met een gordijn of iets dergelijks afschermen. Overmatig licht is waarschijnlijk de belangrijkste oorzaak van algengroei, dus zoek de juiste plek.

Schoonmaken

Algen mechanisch verwijderen is ook een uitstekende manier om ervan af te komen.

Maak eerst je planten schoon als er algen op blad en stengels groeien. Een oplossing van 5% bleekwater kan helpen de extra algen te vernietigen.

Gebruik daarnaast een algenschraper om ze van de aquariumwanden en andere decoratie te verwijderen. Je kunt de algen opvangen als ze op de bodem liggen, of de bodem schoonzuigen.

Waterwisselingen

Vergeet niet regelmatig waterwisselingen uit te voeren. Ververs nooit al het water in één keer. Chloor in leidingwater is schadelijk voor vissen. Je kunt niet alle stoffen, zoals nitraat, die zich in het aquariumwater ophopen kwijtraken, maar door waterwisselingen verdun je ze en houd je de waarden onder controle. Doe je dit niet, dan kunnen te hoge waarden bijdragen aan algengroei.

Planten

Zoals eerder vermeld, nemen planten voedingsstoffen op waar algen op teren, dus het is goed om wat planten in je aquarium te hebben. Beplante aquaria hebben vaak minder last van algen dan aquaria zonder planten.

Samenvatting

Overal waar water en licht samenkomen, vind je algen - het is een natuurlijk verschijnsel. Zo gebeurt het dus ook in onze aquaria, of we dat nu willen of niet. Het is onmogelijk om algen volledig uit te bannen, maar dat zou ook niemand willen. Ze kunnen zelfs nuttig zijn voor ons ecosysteem, als voedselbron of als producent van zuurstof.

Toch wil niemand een invasie van algen in zijn aquarium, omdat dit de algehele uitstraling van je aquascape kan verpesten. Daarom is het belangrijk rekening te houden met de hierboven genoemde en beschreven stappen.